Resultaten opinie-onderzoek Kieskompas
Artikel Trouw: Complotten

Onder kiezers van de PVV, Forum voor Democratie en 50Plus is het geloof in complottheorieën het grootst. Hoger opgeleiden geloven gemiddeld minder in samenzweringen, maar een hoogopgeleide FvD’er nog altijd meer dan een laagopgeleide D66’er.

Het zou zomaar kunnen dat u niet gelooft wat hier staat. Traditionele media hebben tenslotte de neiging zaken achter te houden. Of mee te werken aan een vooropgezet plan waarbij de burger via media, kunst en onderwijs allerlei linkse ideeën krijgt opgedrongen. Het onderzoek van Trouw, waaruit blijkt dat onder de aanhang van populistische partijen het samenzweringsgeloof een vruchtbaarder bodem vindt dan onder kiezers van PvdA, GroenLinks en D66, is uitgevoerd door Kieskompas. Was dat niet het onderzoeksbureau opgezet door politicoloog André Krouwel, een PvdA’er? Nou dan.

De onderzoekers kozen dertig gangbare complottheorieën die vooral op sociale media de ronde doen. Ze toetsten vervolgens de mate waarin Nederlanders hierin geloven, van heel waarschijnlijk naar heel onwaarschijnlijk. Meer dan 4000 mensen vulden in augustus een vragenlijst in. De antwoorden zijn vervolgens zo gewogen dat ze representatief zijn voor de Nederlandse bevolking.

Het volledige artikel van Trouw vindt u hier.


VIP-panel september: vrijheid van meningsuiting en de het proces van Geert Wilders

Tijdens de uitslagenavond van de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 vroeg Geert Wilders van de PVV zijn publiek of ze meer of minder Marokkanen in Nederland wilden. Op dit moment loopt er een proces in hoger beroep tegen Geert Wilders over deze uitspraken. Wij onderzochten hoe Nederland hierover denkt (n=7862).

De meerderheid van de Nederlanders vind dat deze uitspraak niet door de beugel kan, maar ongeveer 1 op de 3 vindt dat wel kunnen.

Vindt Nederland dan ook dat er grenzen zijn aan de vrije meningsuiting? Meer dan 7 op 10 Nederlanders vindt van wel! Maar als we dat even per partij bekijken, dan zien we grote verschillen terug.


VIP-panel augustus: Alcoholvrij bier

Eén op de negen Nederlanders drinkt wekelijks minstens één alcoholvrij biertje. Vooral mensen die nog moeten rijden of die alcohol willen matigen kiezen voor een maltvariant. Daar staat tegenover dat ongeveer de helft nooit een 0.0-biertje bestelt. Dat blijkt uit onderzoek dat Kieskompas in opdracht van Local Focus heeft uitgevoerd.

Bijna de helft van de alcoholvrije bierdrinkers kiest voor dit alternatief omdat ze nog moeten rijden. Ruim een kwart van de ondervraagden wil minder alcohol drinken en kiest daarom voor een 0.0, en een vijfde kiest voor een alcoholvrije variant om nieuw biertje uit te proberen.


VIP-panel augustus: Buitenaardse wezens

De eerste onderzoeksresultaten met betrekking tot de complottheorieën vindt u hier. Aankomende maand zullen in het dagblad Trouw en op deze pagina nieuwe artikelen gepubliceerd worden.


VIP-panel juli: Appverbod

Sinds 1 juli geldt in Nederland het zogenaamde appverbod op de fiets. Dit betekent dat fietsers tijdens het rijden geen mobiel elektronisch apparaat meer mogen vasthouden. In het Kieskompas VIP-panel vroegen wij Nederlanders naar hun mening over het ingevoerde appverbod.

Op basis van 5095 gewogen respondenten blijkt meer dan 80% van de Nederlanders het er (helemaal) mee eens te zijn dat bellen op de fiets onveilig is. Appen op de fiets vindt zelfs meer dan 90% van de Nederlanders onveilig. Veel Nederlanders verwachten dan ook dat het verkeer veiliger zal worden door het appverbod en geven aan blij te zijn met deze nieuwe wet. In de onderstaande interactieve figuur kunt u precies zien hoe de stellingen beantwoord zijn.


VIP-panel mei: Rutte meest bekwaam, Baudet onderaan

Op 23 mei vonden de Europese Parlementsverkiezingen plaats. Nadat de verkiezingsuitslag officieel werd vastgesteld, is aan het Kieskompas VIP-panel een 'post-election' onderzoek uitgestuurd. Eén van de vragen luidde als volgt: 'Hoe bekwaam vindt u de onderstaande politici?' Er kon geantwoord worden op een schaal van 0 (Onbekwaam) tot en met 10 (Bekwaam).*Wegens het geringe aantal DENK-stemmers in dit onderzoek is deze partij en de politiek leider niet in de uitkomsten meegenomen.* 

Op basis van 3544 gewogen respondenten blijkt dat Mark Rutte door Nederlanders als meest bekwaam wordt gezien met een score van 7,15 op 10. Gert-Jan Segers eindigt op de tweede plek met een score van 6,72 op 10, ondanks dat ChristenUnie over een relatief klein aantal zetels beschikt. Ongeveer de helft van de mensen gaf aan (nog) niet te weten hoe bekwaam de nieuwe fractievoorzitter van het CDA (Pieter Heerma) is.

Thierry Baudet wordt als minst bekwame politicus gezien met een gemiddelde score van 4,46 op 10. Bij zijn eigen Europese achterban staat hij echter ruim bovenaan met een gemiddelde score van 8,19. Dit is niet voor elke partijleider het geval. Mensen die afgelopen Europese Parlementsverkiezingen voor D66 gestemd hebben, vinden Mark Rutte, Gert-Jan Segers, Lodewijk Asscher en Jesse Klaver bekwamer dan hun eigen nationale partijleider, Rob Jetten. 

Naast de hierboven genoemde zaken, vallen er nog meer dingen op! Door middel van de onderstaande interactieve figuur kunt u precies zien hoe de Europese achterban van een partij over de nationale partijleider denkt.

Hieronder kunt u ook nakijken hoe de Europese achterban van de verschillende partijen precies de verschillende partijleiders beoordelen. Zo valt bijvoorbeeld op hoe Mark Rutte van 10% van de Nederlanders zowel een 10/10 als een 0/10 krijgt, terwijl bijna één derde van de VVD-stemmers hem een 10 geeft. 


Eerder VIP-panels & Onderzoeken

Benieuwd naar eerdere bevindingen uit het VIP-Panel en de Kieskompas-data? Hieronder vindt u een selectie, maar in ons nieuwsoverzicht kunt u nog veel meer onderzoeksresultaten van Kieskompas vinden!

Eerder dit jaar onderzochten wij opinies rondom vliegenveiligheid in het verkeerdodenherdenking en XTC productie. Op basis van Kieskompas-data onderzochten wij opvattingen rondom de Europese Parlementsverkiezingen 2019.

Over het VIP-panel
Samenstelling VIP-Panel

Elke maand onderzoeken wij de opinies van Nederlanders over allerlei actuele onderwerpen. Hiervoor hebben we een speciaal VIP-panel samengesteld. Dit panel bestaat uit zo'n 25.000 Nederlanders.

Het VIP-panel is samengesteld op basis van een gestratificeerde steekproef (stratified random sampling) uit het opt-in Kieskompas-panel, rekening houdend met vier karakteristieken: geslacht, leeftijdscategorie, provincie en opleidingsniveau. Waar nodig wordt het VIP-panel aangevuld door middel van het zogenaamde river sampling.

Weging data

Om de resultaten generaliseerbaar voor Nederland te maken, voert Kieskompas een weging uit op de resultaten van het Kieskompas. Hierbij wordt gebruikt gemaakt van een iteratieve poststratificatiemethode op basis van verschillende populatie-eigenschappen. Er is gewogen met twee zogenaamde joint distributions. De eerste bestaat uit Eurostat-censusdata uit 2011:

  • leeftijd (7 categorieën),
  • geslacht (2 categorieën),
  • opleiding (2 categorieën)
  • provincie (12 categorieën)

De tweede verdeling betreft de regionale verkiezingsresultaten van de Tweede Kamerverkiezingen 2017 (bron: verkiezingsuitslagen.nl van de Kiesraad). Hierbij wordt per provincie elke zetelende partij afzonderlijk gewogen, net als alle andere partijen samen, blanco-stemmers en niet-stemmers. Gewichten hoger dan het 99,5e percentiel zijn getrimd.

Deze informatie is steeds accuraat voor het laatst uitgevoerde onderzoek, maar kan beperkt afwijken voor eerdere onderzoeken.